Hoe zorg je dat nieuwe medewerkers in de zorg écht goed van start gaan? Niet met een snelle inwerkdag, maar met een zorgvuldig opgebouwd programma waarin alles samenkomt. Kennis, praktijkervaring en de motivatie om bij te dragen aan het welzijn van bewoners. Avoord, een zorgorganisatie met verschillende locaties in Noord-Brabant, nam die uitdaging aan, samen met opleidingspartner Educared en Care Culinair.

Een warm welkom, met inhoud

Iedere maand starten nieuwe gastheren en gastvrouwen met de zesdaagse onboarding. Speciaal gericht op mensen die dagelijks in contact staan met bewoners, vaak nog zonder zorgdiploma, maar met een groot zorghart. Denk aan zij-instromers die de overstap maken. Zonder ervaring in de zorg, maar met een duidelijk doel: iets willen betekenen.

Voor deze groep is een goede start essentieel. Het complete programma behandelt thema’s als dementie, communicatie, hygiëne, de Wet zorg en dwang, en het weekmenu, vertelt betrokken trainer Peter Broekhof. Onderwerpen die ook terugkomen in de praktijktraining Koken is Leuk!

Leren door te doen

Eten en drinken is een belangrijk onderdeel van het programma, maar dat kwam nog niet voor in het aanbod van Educared. Daarom vroeg Avoord aan Care Culinair om bij te springen als specialist eten en drinken, onder andere in een nauwe samenwerking met Educared. In een reeks van zes lesdagen maken nieuwe gastheren en gastvrouwen kennis met alle facetten van hun vak. Zo staan er twee varianten van de Schijf van Vijf op het menu: die van Avoord voor het bevorderen van zelfredzaamheid van cliënten en de hiervoor belangrijke Schijf van Vijf van het Voedingscentrum.

Een veilige start met impact

Met zowel e-learning modules als een praktijkgedeelte is het een intensieve onboarding, maar wel een die goed aansluit op de praktijk. “Een pittige training, maar wel ontzettend leuk.” aldus Peter. “Zo leren deelnemers in kleine groepen werken met het principe van hybride koken: een mix van vers en gemak. Maar daarnaast ook bestellen en voorraad houden, beperken van voedselverspilling, voedselveiligheid en hoe ze zelf een weekmenu samenstellen dat past bij de richtlijnen en de behoeftes (zoals aangepaste IDDSI-consistenties) van bewoners.”

Er is veel aandacht voor houding en nieuwsgierigheid: hoe kun je bewoners betrekken bij de maaltijd? Hoe ga je om met lastige situaties zoals slikproblemen en onbegrepen gedrag, en hoe stem ik dat goed af met zorgcollega’s?

De kracht van herhaling

Wat deze aanpak bijzonder effectief maakt, is de structuur. Iedere maand begint het onboardingprogramma opnieuw als vast onderdeel van het inwerktraject. Zo ontstaat een basisniveau voor alle nieuwe medewerkers. Of ze nu net van school komen, of jarenlang in een andere sector hebben gewerkt.

Drie jaar eerder volgden horecamedewerkers van Avoord al de praktijkopleiding ‘Dat is even Slikken’. Met de komst van nieuwe medewerkers blijft de kennis leven binnen de organisatie.

Van tankstation naar huiskamer

Een opvallend detail: steeds meer deelnemers maken bewust een carrièreswitch. “Sollicitanten komen uit allerlei branches. De een zat in de transportwereld, de ander werkte als voormalig directiesecretaresse. Laatst zaten twee jonge vrouwen (tankstation en supermarkt) in de groep. Ze willen meer betekenen voor de maatschappij, met name voor ouderen.” Die motivatie blijkt aanstekelijk. En dat zie je terug: deelnemers zijn betrokken en durven zich open te stellen.

Zelfverzekerd gaan ze aan de slag voor een warm welkom, een kopje koffie met aandacht, of een herkenbare maaltijd. Voor bewoners van Avoord zijn het juist deze kleine momenten die een grote rol spelen in het dagelijks geluk.

Investeren in mensen is investeren in welzijn

Zeker in een tijd waarin personeel schaars is, maakt een goed inwerktraject het verschil. Zowel voor de medewerker als voor de cliënt. Deze samenwerking tussen Avoord, Care Culinair en Educared laat zien hoe de focus op vaardigheden, bewustwording en zelfvertrouwen helpt medewerkers om zich wendbaar en professioneel op te stellen. En dat maakt het werk ook leuker. “Wat we vooral terugkrijgen is dat mensen zich gezien en serieus genomen voelen. Ze merken dat ze er toe doen.” sluit Peter af.

Wil je weten wat Care Culinair voor jouw organisatie kan betekenen op het gebied van gastvrijheid of onboarding? We denken graag met je mee.

Meer aandacht voor persoonlijke, gezonde en duurzame eetmomenten voor bewoners. Bij De Wever in Tilburg is reablement een belangrijk onderwerp, de eigen regie van bewoners versterken om meer gezellige en leuke dagen te beleven. De uitdaging: samenwerken in een gevarieerd team van zorgmedewerkers, woonondersteuners, en welzijnsmedewerkers, in combinatie met familie en mantelzorgers. Care Culinair ondersteunt De Wever in dit meerjarige traject met de visie en implementatie daarvan.

Naast de bewoners ervaren ook de medewerkers positieve effecten: meer werkplezier, een sterkere samenwerking en betere kennisborging. Hoe we dat bereiken lees je in dit artikel.

Van pilot naar organisatiebrede verandering

Na de succesvolle pilot bij de locatie Boshuis in 2023, besloot De Wever om de samen met Care Culinair ontwikkelde visie op eten en drinken verder uit te breiden en door te voeren in de hele organisatie. Locatie voor locatie werken De Wever en Care Culinair aan structurele verbetering waarbij het eten en drinken écht aansluit bij de beleving en behoeften van bewoners. Projectleider Peter Broekhof van Care Culinair benoemt: “We zijn nu bezig met locatie elf van de dertien. Het is een intensief traject, maar het maakt echt verschil.”

Visie en uitvoering in alle lagen

“Vroeger, wanneer mensen in de zorg terechtkwamen, werden ze binnen een week bij wijze van spreken al tien jaar ouder. Ze hoeven niet meer te koken, schoonmaken. Nu stimuleren we juist dat bewoners blijven meedoen.” vertelt Peter. De nieuwe aanpak sluit aan bij het gedachtegoed van reablement: bewoners zo veel mogelijk blijven betrekken bij dagelijkse handelingen, zoals tafeldekken, keuzes maken voor het menu of het helpen bereiden van een broodmaaltijd. Eigen regie blijft centraal staan, ook als de zorgvraag toeneemt.

Elke locatie doorloopt een zorgvuldig opgebouwd programma van zo’n 15 tot 20 weken, dat rekening houdt met de werkdruk. Wat dit traject bijzonder maakt, is verandering op alle niveaus:

• Locatie MT – Visie en kaders – met locatiemanagement, de cliëntenraad en paramedische diensten
• Locatie werkgroep – een brede vertegenwoordiging waaronder managers, dienstverlening en zelfstandige teams, zorgmedewerkers, woonondersteuners, welzijnsmedewerkers en Culinair Coaches. De coaches zijn de kartrekkers en de spreekbuis naar de teams. Daarnaast stellen zij een Ambianceplan op, waar alle processen rondom eten en drinken zijn vastgelegd.
• Training & werkvloerbegeleiding – voor woonondersteuners met het programma Koken is Leuk!
• Borging – via opleiding tot Culinair Coach voor horecacoördinatoren

Zo ontstaat draagvlak én continuïteit. Deze lagen versterken elkaar en zorgen ervoor dat de verandering niet afhankelijk is van losse personen.

Zelfredzaamheid en reablement als uitgangspunt

Aan de basis van het traject liggen interviews en locatiescans. Uit observaties bleek onder andere dat bewoners weinig invloed hebben op het menu en veel mogelijk is om voedselverspilling terug te dringen. Kennis over eten en drinken ontbreekt vaak of is verouderd. “Dit komt allemaal aan bod in het ambianceplan. In de interactieve sessies besteden we hier extra aandacht aan.” 

Elke locatie start met een kaderbijeenkomst voor het locatiemanagement. De cliëntenraad is hierin een vaste gesprekspartner, gevolgd door een werkgroep met medewerkers van zorg, welzijn, woonondersteuning en horeca. Samen werken zij aan het ‘ambianceplan’: een basis met afspraken over onder andere bewonersparticipatie, bestellingen en menuontwikkeling, gebaseerd op de visie van De Wever.

En wie kennen de bewoners als geen ander? Per afdeling pakken medewerkers het plan verder op en maken het eigen, met als uitgangspunt: herkenbare ritmes en een beleving die aansluit bij de leefwereld van bewoners. “Het biedt houvast én ruimte voor maatwerk.” aldus Peter.

In co-creatie werken aan draagvlak en borging

Naast de visie en het ambianceplan is scholing een belangrijk onderdeel. Alle woonondersteuners volgen de training Koken is Leuk!, met e-learnings over basisprincipes zoals de Schijf van Vijf en HACCP, interactieve sessies en begeleiding op de werkvloer. Over de weken heen besteden medewerkers 20 uur aan het traject. “We weten dat we wel wat vragen van de drukke woonondersteuners. Maar we weten ook dat dit werkt en het inzet nodig heeft om de vruchten af te werpen.” Op een aantal locaties, zoals De Bijsterstede, hebben de deelnemers het certificaat al behaald!

De horecacoördinatoren, twee per locatie, volgen daarnaast ook de training Culinair Coaching en bouwen aan de relatie met de afdelingen. Zij zorgen na afloop voor borging, beantwoorden vragen van collega’s en houden het ambianceplan actueel met de resultaten van verspillingsmetingen en cliënttevredenheidsenquêtes.

“We kijken samen met de teams hoe het loopt, geven tips en stellen kritische vragen.” legt Peter uit. “Dat zorgt voor betrokkenheid, duidelijkheid en meer rust bij de maaltijd.” Sommige locaties hebben zelfs een speciaal mailadres aangemaakt voor vragen aan de Culinair Coaches!

Wat zijn de voelbare veranderingen in de praktijk?

Bewoners blijven zo veel mogelijk zelf doen. Niet om de schaarste in de sector op te lossen, maar om zo lang mogelijk vitaal te blijven. “Je ziet dat woonondersteuners uit huiskamers, soms maar 50 meter bij elkaar vandaan, nu kennis uitwisselen en tips delen. De onderlinge dynamiek is beter nu ze de training buiten hun eigen bubbel volgen. Het neveneffect is dat ze in de toekomst veel meer gaan samenwerken en nog meer kennis uitwisselen. Medewerkers voelen zich zekerder nu er een duidelijke structuur in hun werk zit en dat is mooi om te zien.”

In de restaurants hebben medewerkers meer oog voor duurzaamheid en de eiwittransitie, de stimulering van plantaardige eiwitten. Gezonde alternatieven maken verstandige keuzes eenvoudiger.

En hoe gaan medewerkers met de veranderingen om? Peter: “Niet alles gaat vanzelf. Maar als mensen merken dat bewoners beter eten, en meer onderling verbonden zijn, dan zie je de energie terugkomen. Het project gaat leven nu ze de kans hebben aangenomen om eten en drinken niet slechts als zorgtaak zien, maar een kans om welzijn, eigen regie en werkplezier te versterken.“

Dat merkt Penny Matitaputty ook als Coördinator Horeca en Gastvrijheid: “Goed eten is niet alleen een maaltijd, maar ook een moment van verbinding. Vanuit Culinair Coaching bij de Bijsterstede brengen we smaak, zorg en vakmanschap samen. Elke dag opnieuw.”

Een voorbeeld voor de hele zorgsector

De kracht van dit traject zit in de combinatie van visie, training, werkvloerbegeleiding én borging. Deze zijn onlosmakelijk verbonden en worden allemaal begeleid door Care Culinair. Als je dat met aandacht doet, ontstaat iets moois. Daarmee is De Wever een inspirerend voorbeeld voor andere zorgorganisaties. “De Wever investeert in borging, met ruimte voor de Culinair Coaches om hun rol echt goed neer te zetten. Daardoor blijft de kennis behouden en de visie nagestreefd, ook als wij straks weg zijn.” sluit Peter af.

Wat begon als een interim-functie als Teamleider Voeding, hield uiteindelijk meer in dan rust en duidelijkheid brengen en houden binnen het centrale keukenteam van het ETZ Elisabeth.

Vernieuwing en duidelijkheid

Met een frisse blik en een gedreven aanpak ging Ruud Verkaaik aan de slag. Zijn eerste prioriteit? Rust en duidelijkheid creëren in de ploegendiensten. Met een nieuw basisrooster conform de CAO, weet iedereen nu minstens drie maanden vooruit waar ze aan toe zijn. Dat bracht duidelijkheid in diensten, uren en weken.

Andere aandachtspunten kwamen naar boven tijdens de opdracht. Deze zijn op eigen initiatief opgepakt als uitbreiding van de opdracht door de Teamleider Voeding. Ruud Verkaaik vertelt over het proces: “Je krijgt signalen binnen, die pak je op om je service naar patiënten toe nog mooier en beter te maken. Voordat je het weet, zit je met een best wel complexe opdracht, maar dat is het leuke daaraan.” Zo herschreef Ruud de werkomschrijvingen met een multifunctionele insteek, maakte hij een aanzet om het verouderde noodplan aan te laten sluiten op het ZiROP protocol, en ontwierp hij met het team een basis voor een meer gevarieerde menucyclus voor de dialyseafdelingen. Zijn opvolger heeft deze veranderingen na de interim-periode verder doorgevoerd binnen de organisatie.

Jaargesprekken hervat: een open dialoog

Na drie jaar zijn jaargesprekken weer een terugkerende gewoonte. “Het voeren van de jaargesprekken was best veel werk maar aan de andere kant is het natuurlijk wel heel fijn dat je zo de mensen leert kennen. Je krijgt wat mee over de achtergrond en de gedachtegangen binnen de organisatie. Mensen voelen zich gehoord, en dat is het belangrijkste.”

Kwetsbaarheid verminderen in de keuken

In totaal vielen drie teams binnen het voedingssegment: voedingsadministratie, een groep koks, en als grootste groep de keukenassistenten. Een knelpunt was dat de drie teams te kwetsbaar waren doordat medewerkers vaak maar één specifieke taak hadden. Met name de grote groep keukenassistenten miste sturing en een luisterend oor. “Je bent zo kwetsbaar als de zwakste schakel, dat kwam naar voren uit de jaargesprekken en dan is het gewoon heel mooi om daarop in te spelen. Iedereen moet overal inzetbaar zijn. Daarnaast wisten de medewerkers die voeding vertegenwoordigen op de afdelingen totaal niet wat er in de keuken omging en andersom. Juist die zorgassistenten zijn de klant van die keuken, de cliënt is de eindbestemming. Door medewerkers op meer fronten inzetbaar te maken, is het team nu veerkrachtiger. Het staat niet stil zodra iemand ziek of op vakantie is.”

Teams gaan nu flexibeler om met taken, nu meerdere medewerkers weten hoe ze moeten bestellen, het programma hanteren, onderhoud uitvoeren en roosterwijzigingen aanpassen. De onderlinge afstand tussen de teams is verkleind.

De weg naar stabiel leiderschap

Aanvankelijk was de bedoeling dat de invoering van de veranderingen vier maanden zou duren, waarna een nieuwe teamleider het zou overnemen. Vanwege de vele extra taken die erbij kwamen en de gewenste rust in de organisatie, is de opdracht verlengd. De nieuwe teamleider is vervolgens gestart op de locatie TweeSteden. “Ik heb wel een heel goed contact gehad, dus dat die connectie er ook wel was. Uiteindelijk is er een nieuwe Teamleider Voeding gevonden voor de locatie Elisabeth, waarmee mijn opdracht beëindigde.” Ondertussen hield Ruud zich bezig met onderstaande uitdagingen.

HACCP- en ARBO kennis bijspijkeren

Weekendkrachten en uitzendkrachten hadden onvoldoende kennis van het ETZ- voedingsconcept en van de HACCP- en ARBO-eisen. Deze medewerkers kregen een praktische instructie om kennis te krijgen van het voedingsconcept. De HACCP- en Arbo-regels staan nu overzichtelijk op een informatieblad, dat alle uitzend- en weekendkrachten doornemen en ondertekenen. Hierdoor zijn de genoemde processen geborgd en zijn alle medewerkers op de juiste wijze geïnformeerd.

Adoptie-afdelingen

Een andere belangrijke verandering is het nieuw leven inblazen van de ‘adoptie-afdelingen’, om te experimenteren met nieuwe recepten en technologieën. Helaas was dit in de afgelopen jaren verwaterd, waardoor het contact tussen de afdelingen en de voedingsdienst steeds minder werd. Nu hebben de koks weer een vaste afdeling. Drie keer per maand bezoeken ze deze om de voorraad, feedback van patiënten en eventuele wensen te inventariseren.

Zo spelen de koks beter in op de daadwerkelijke situatie en geeft het nieuwe inzichten om het voedingsconcept verder te ontwikkelen, proeven en testen bij patiënten en zorgmedewerkers. Per bezoek brengen ze een kort verslag uit om eens per maand te bepreken met de Kwaliteitsadviseur Hospitality.

Innovatie op de Dialyseafdeling: meer variatie, minder verspilling

Dagelijks kiezen patiënten voor de lunch en het avondeten uit een van de zes opties van het à la carte voedingsconcept. “Voor de reguliere zorg draait een zes dagen cyclus in zeven dagen, zodat je niet elke maandag dezelfde cyclus hebt. Doorgaans hebben de patiënten die op de dialyse liggen, niet de hoofdmaaltijd, maar wel veel tussendoortjes afgestemd op wat ze mogen. Dus zonder kalium en veel eiwitten. Maar als je twee of drie dagen moest dialyseren kreeg je daar elke keer hetzelfde te eten. Dat vond ik gewoon een gemis in de service en hospitality.” Tijd voor een opknapbeurt voor het dialyse menu dus. “Toen zijn we met twee koks en de coördinator om tafel gegaan. We bedachten geschikte tussendoortjes voor de dialyse afdeling, die afgeleid zijn van de reguliere cyclus. Hierdoor hoeven we minder extra in te kopen maar kunnen we de mensen wel elke dag iets ander bieden. Ons voorstel om in de ochtend meer zoete items aan te bieden en ’s middags een nadruk te leggen op hartige opties werd hartelijk ontvangen door de zorgassistenten en de diëtisten. We houden rekening met minimale voedselverspilling maar zorgen toch voor variatie.” Na de interim-periode van Ruud is deze nieuwe werkwijze met extra aandacht voor kwaliteit en patiëntbeleving ingevoerd binnen het ETZ op de locaties Elisabeth, Tweesteden, en de polikliniek in Waalwijk.

Digitalisering provocatieaanvragen bij allergologie

De allergologieafdeling van het ETZ heeft een digitale make-over gehad. Door over te stappen op digitale provocatieaanvragen, zijn de verwarring en het verlies van aanvragen aanzienlijk verminderd. “Voorheen raakten briefjes kwijt, werden telefonische aanvragen vergeten en ontstond verwarring. Nu accepteren we alleen digitale aanvragen, wat het proces veel efficiënter maakt.” legt Ruud uit.

Deze innovatie verbeterde niet alleen de dienstverlening, maar ook de nauwkeurigheid van de allergietesten. En dat met een ‘eenvoudige’ oplossing. Via ICT is een speciaal e-mailadres opgezet voor de koks, waardoor alle aanvragen nu digitaal binnenkomen. Dit leidde tot een duidelijke afname van fouten en een verbeterde zorg voor patiënten die placebo’s nodig hebben voor een dubbelblinde voedselprovocatie.

Artsen en diëtisten zien het als een positieve verandering, ondanks de extra stappen die nodig zijn om de aanvragen digitaal te verwerken. De opzet droeg Ruud zorgvuldig over aan zijn opvolger, om samen met de Coördinator Keuken de optimalisatie voort te zetten.

Efficiënt voorraadbeheer

Ruud verbeterde ook het voorraadbeheer in het extra magazijn met serviesgoed en schoonmaakmiddelen. “Met de invoering van min-max lijsten zorgen we ervoor dat we altijd een standaardvoorraad hebben. Voorheen duurde het weken om een bestelling van bijvoorbeeld 60 waterglazen te vervullen, maar als een afdeling of locatie daar nu naar vraagt, kan voedingsadministratie deze vandaag of morgen leveren. De basisvoorraad vullen we vervolgens weer aan met behulp van de min/max-lijsten.” vertelt hij. Dit verminderde de wachttijd voor essentiële benodigdheden drastisch.

Veerkrachtig team

Ruuds inzet leidde tot een hecht team van multidisciplinaire krachten dat actief meedenkt over procesoptimalisaties. Als eindresultaat komt het de gastvrijheid en kwaliteit in de ETZ-keuken ten goede. “De afstand tussen de keuken en de zorgassistenten is nu vele malen kleiner. Medewerkers weten van elkaar wat ze doen en kunnen zelf ook inspringen. Ik heb het Lean-bord geïntroduceerd, waardoor teamleden nu zelf ideeën, opmerkingen en vraagstukken inbrengen die tot oplossingen leiden of worden aangepakt. Dit bevordert de teamgeest en stimuleert de samenwerking onderling. Het is de bedoeling dat de teams zelfstandiger functioneren en niet voor elk kleinigheidje langsgaan bij de leidinggevende.”

Sinds januari 2024 is Care Culinair een nieuwe praktijkcoach rijker. Met een achtergrond van 22 jaar in de keuken, brengt Mischa Ribbers zijn ervaringen en passie voor voeding nu naar Care Culinair. We spraken met Mischa over zijn achtergrond, ambities en visie op de toekomst van voeding in de zorg.

Ervaringen en achtergrond

Mischa’s culinaire reis begon al op veertienjarige leeftijd, en leidde hem naar diverse keukens, van lokale eetgelegenheden tot high-end restaurants. Hoewel hij op zijn 18e al een chef-kok positie bereikte, ontdekte hij toch dat dit niet de perfecte match was. ‘Het was bij Brownies en Downies waar ik voor het eerst in aanraking kwam met de zorg. Dat sprak me enorm aan en zodoende wist ik dat ik daar verder in wilde. Zo ben ik op een gegeven moment in de ouderenzorg terechtgekomen. Daar heb ik de stoute schoenen aangetrokken en een nieuw voedingsconcept ontwikkeld.’

Met dat voedingsconcept wilde hij ouderen meer keuze en beleving bieden. Maar hij merkte dat zijn praktische ervaring alleen niet genoeg was om zijn ideeën goed onderbouwd op papier te zetten. ‘Om die reden ben ik gestart met de deeltijd hbo-opleiding Bedrijfskunde. Daar leer ik hoe ik processen beter in kaart te brengen en te vertellen waarom we iets doen in plaats van dat het gewoon een gut feeling is. Daar begint het mee, maar je moet het daarna ook onderbouwen.’

Start bij Care Culinair

Mischa kwam bij Care Culinair terecht via zijn netwerk. ‘Een grappig detail is dat mijn eerste ontmoeting met Jeroen Krielaart bij de zorginstelling was waar ik destijds aan een voedingsconcept werkte. Jaren later ben ik op gesprek gekomen bij Marc en de visie van Care Culinair sprak me meteen erg aan.’ Die interesse was wederzijds en dat resulteerde in zijn rol als praktijkcoach bij de organisatie.

Niet alleen kon hij zich in de visie vinden, hij verwacht ook iets toe te kunnen voegen. ‘Ieder heeft zijn eigen specialisatie. Ik breng nieuwe perspectieven in het team en heb een frisse kijk op zaken. Ik voel ook dat dat mag, je mag hier vinden wat je vindt – dat wordt zelfs verlangd. Belangrijk is natuurlijk wel dat je er in grote lijnen hetzelfde in staat.’

Projecten in de praktijk

Als praktijkcoach begeleidt Mischa diverse projecten, biedt hij coaching on the job en verzorgt hij trainingen. Als we vragen naar een voorbeeld van zo’n project, vertelt Mischa: ‘Mijn eerste en meteen behoorlijk omvangrijke project voer ik uit onder de hoede van Peter Broekhof. Het omvat een optimalisatie en trainingstraject voor voedingsmedewerkers bij een zorginstelling. Ze hebben een innovatief concept bedacht, maar stuiten nu op enkele uitdagingen waarvoor ze meer structuur nodig hebben. Care Culinair is ingeschakeld om een op maat gemaakte Koken is Leuk-training te ontwikkelen.’

Impact maken in de zorgsector

‘Wat me het meest aanspreekt in het werk van Care Culinair is de focus op impact. Het idee dat elk project een groot verschil kan maken, niet alleen voor de cliënten, maar ook voor het personeel en het management van zorginstellingen, dat spreekt me enorm aan. Daar komt bij dat we eten en drinken meer op de kaart zetten én dat ook in de praktijk brengen. Het is niet slechts een theoretisch rapport, het is het daadwerkelijk implementeren van een andere manier van werken.’ Hij gelooft ook sterk dat Care Culinair een nog grotere rol kan spelen in de zorgsector en hoopt dat meer zorginstellingen de waarde ervan zullen omarmen.

De zorgsector moet zich ook voorbereiden op de uitdagingen die komen gaan. Mischa benadrukt daarbij het belang van langetermijndenken: ‘Eten en drinken is een belangrijk onderdeel van de dag, maar evenzo belangrijk is dat dat goed is ingericht. Door nu al te investeren, kun je bijvoorbeeld de werkdruk verlichten en grotere problemen in de toekomst voor zijn.’

Een toekomst vol mogelijkheden

Mischa kijkt uit naar de uitdagingen die hem te wachten staan en is vastbesloten om zijn ambities te verwezenlijken. En aan zijn enthousiasme zal het niet liggen. ‘Mijn ultieme doel is om projectleider te worden bij Care Culinair. Ik wil nog meer richting geven aan projecten en echt een verschil maken. Dat is waar ik nu naartoe werk en waar ik volle bak voor ga!’

Kan Mischa Ribbers of een van onze andere praktijkcoaches jou helpen met een vraagstuk? Neem vandaag nog contact met ons op voor meer informatie en ondersteuning!

Terwijl we ons steeds bewuster worden van duurzaamheid, blijft voedselverspilling een groeiend probleem. Ook bij zorginstellingen. Hoe kunnen we duurzaam omgaan met wat duurzaam is ingekocht? We spraken met Jeroen Krielaart, commercieel directeur bij Care Culinair, over pijnpunten waar zorginstellingen tegenaan lopen, maar ook over nieuwe wegen die leiden naar een duurzamere toekomst.

‘Het hele proces start natuurlijk met de inkoop,’ begint Jeroen Krielaart. ‘Als die niet op de juiste manier wordt gedaan, resulteert zelfs het beste proces nog in voedselverspilling. Aan de andere kant, zelfs als je duurzaam inkoopt maar de verspilling hoog is, gooi je waardevolle, duurzaam geproduceerde producten weg, vaak nog duurder ook.’

Visietraject combineren met de Green Deal

Hoe kun je binnen de Green Deal vereisten definiëren voor leveranciers en budgetten in balans houden? ‘Dat vraagt een gedegen visietraject,’ legt Jeroen Krielaart uit. ‘En het is cruciaal dat alle belanghebbenden, zoals de cliëntenraad, het bestuur en de directie, betrokken zijn met en het eens zijn over deze visie. In dit proces moet je voortdurend keuzes maken, omdat je niet alles tegelijk kunt realiseren. Het is mijn expertise om doelstellingen te definiëren en deze af te stemmen op de haalbaarheid, waarbij keuzes onvermijdelijk zijn.’

Maar het vastleggen van deze doelen is slechts het begin. Jeroen vervolgt: ‘Daarna begint de koppeling tussen beleid en uitvoering. Een visie formuleren is één ding, maar als je medewerkers niet begrijpen hoe zij hieraan kunnen bijdragen, blijven die doelen onhaalbaar. Begrip en draagvlak binnen het team zijn dus van vitaal belang voor succes. Care Culinair blinkt uit in het verbinden van het beleid met de operationele uitvoering. We vertalen duurzaamheidsdoelstellingen naar gerichte acties in de praktijk en zorgen daarbij altijd voor begrip en draagvlak.’

Plannen werkt

Om de duurzaamheidsvereisten ook echt in de praktijk te verankeren, stel je het beste een structureel training- en coachingsplan op. ‘In een dergelijk plan staat wat de zorginstelling precies wil bereiken en hoe je te werk gaat. Voedselverspilling kan dan een doelstelling of graadmeter zijn,’ legt Jeroen Krielaart uit. ‘Een generieke nulmeting geeft inzicht in het huidige verspillingsniveau. Dat is het uitgangspunt. Vanuit daar meet je met een zekere frequentie. Generiek wederom, want meten in detail kost tijd. Onze WasteWijzer app, biedt de mogelijkheid om deze gegevens afdelingsgericht vast te leggen en te analyseren. Als die algemene cijfers de verkeerde kant op gaan, kun je vaker meten, diepgaander analyseren of gesprekken aangaan om de oorzaken te achterhalen.’ Ga naar de WasteWijzer-pagina om hier meer over te weten te komen en te berekenen hoeveel kosten jouw zorginstelling kan besparen.

Begin bij de bron

Om voedselverspilling terug te dringen, is het identificeren van deze oorzaken namelijk cruciaal. Zo achterhaal je of je te veel uit de voorraad weggooit, te veel klaarmaakt of er te veel van het bord in de afvalbak belandt. Jeroen Krielaart illustreert: ‘Problemen met de smaak kunnen wijzen op leverancierskwesties of gebrek aan kennis en kunde bij de medewerkers. Maar als het slechts op één afdeling terugkomt, kan het bijvoorbeeld liggen aan persoonlijke voorkeuren. Dan is het zaak om te kijken of er genoeg kennis is over cliënten of dat er te weinig rekening wordt gehouden met individuele wensen. Soms is het ook een kwestie van regenereren tot wel 95 graden, waardoor smaak en consistentie verloren gaan. Hier is educatie belangrijk.’

‘We zien in de praktijk dat een goed opgeleid en begeleid team resulteert in minder verspilling en het wordt eenvoudiger om binnen budgetten te blijven en zelfs extra’s te realiseren. Het tegenovergestelde leidt tot verspilling, klachten en heeft directe gevolgen voor het werkplezier van de medewerkers. Het is veel bevredigender om met aandacht en expertise voor de cliënten te zorgen dan te werken onder beperkte omstandigheden waar eigen inbreng niet wordt gewaardeerd. Zo kunnen we met duurzaamheidsaspecten juist die vastgeroeste patronen doorbreken,’ duidt Jeroen Krielaart.

Betrek iedereen bij de duurzame aanpak

‘Het is van belang dat duurzaamheid niet slechts een abstract idee blijft, losstaand van je operationele processen,’ benadrukt Jeroen Krielaart. ‘Het moet juist volledig geïntegreerd worden in alle aspecten van je bedrijfsvoering en je beheersing daarvan. Dit raakt de kern van het werk voor je medewerkers. Als zij hierin betrokken worden, ontstaat een drive om actie te ondernemen. Ik zou zelfs adviseren om dit leuk te maken, om er een soort wedstrijd van te maken waarin je gezamenlijke resultaten viert. Dat brengt het tot leven, en dan zie je echt verandering optreden.’

Interne borging

Borging is de sleutel tot succes. Jeroen Krielaart belicht deze onmisbare factor: ‘Met borging zorg je ervoor dat het proces goed blijft verlopen.’ Maar hoe geef je dit vorm? Dat begint met het nauwkeurig afstemmen van taken en rollen. ‘Het draait om het inbedden van verantwoordelijkheden, of het nu gaat om een afzonderlijke functie of een uitbreiding van de rol van een medewerker. Dat hangt net zo goed af van een helder functiehuis als van dit samen als team implementeren en levend houden,’ verduidelijkt Jeroen Krielaart. ‘Bij Care Culinair omarmen we het ‘culinair coachen’ als rol die op verschillende manieren kan worden ingevoerd binnen de zorginstelling, afhankelijk van de structuur van de organisatie.’

Hoewel er geen voorschriften zijn, ligt er wel een vaste basis in het culinair coachen. ‘We zorgen ervoor dat teams begrijpen hoe ze te werk moeten gaan en vooral: hoe ze dat samen kunnen doen op verschillende afdelingen. Het doel? Mensen leren hoe ze kunnen organiseren en coachen zonder te pushen,’ aldus Jeroen Krielaart. ‘Het draait allemaal om samenwerking en begeleiding.’ Het implementeren ervan vereist overigens wel een zorgvuldige balans. ‘Het vraagt om de juiste ondersteuning, op operationeel niveau en vanuit het beleid,’ voegt Jeroen Krielaart toe.

Kostenbesparing door het terugdringen van voedselverspilling

Het reduceren van voedselverspilling reikt overigens verder dan alleen efficiënter gebruik van middelen en een duurzamer proces. De kosten die je bespaart opent ook deuren naar andere initiatieven. ‘Het benutten van besparingen voor activiteiten die het team ten goede komen toont niet alleen waardering, maar bevordert ook de betrokkenheid bij het verminderen van verspilling,’ besluit Jeroen Krielaart.

Meer weten over het verminderen van voedselverspilling in zorginstellingen? Neem vandaag nog contact met ons op voor meer informatie en ondersteuning!